Najnowsze badania potwierdzają, że wariant wirusa zapalenia wątroby typu E typowy dla szczurów – ratHEV – może przenosić się na ludzi. Choć znany jest zaledwie od kilku lat, już teraz wywołuje rosnące zaniepokojenie w środowisku naukowym. Niedawne wykrycie pierwszego potwierdzonego przypadku zakażenia w Niemczech wskazuje, że patogen może być trwale obecny w Europie.
WZW E i jego szczurzy wariant: co o nim wiemy?
WZW E należy do grupy wirusów powodujących zapalenie wątroby. Co roku infekcje wywołane przez różne warianty tego wirusa dotyczą ponad 20 milionów ludzi na całym świecie. Przez długi czas uważano, że szczurzy wariant WZW E ogranicza się wyłącznie do gryzoni. Dopiero w 2010 roku badacze z BfR po raz pierwszy wykryli go u dzikich szczurów w Europie, a od 2018 roku zaczęto odnotowywać pierwsze zakażenia u ludzi.
Nowe analizy wskazują, że szczurzy wariant może wywoływać zarówno ostre, jak i przewlekłe zapalenie wątroby. To budzi obawy, że ratHEV może być trwale obecny w środowisku miejskim i zwierzętach synantropijnych.
Obejrzyj też: MIód – cudowny lek natury.
Pierwszy przypadek zakażenia ratHEV w Niemczech
Po doniesieniach z Hongkongu i Hiszpanii, kolejny przypadek zakażenia u człowieka zidentyfikowano w Niemczech. Według prof. Reimara Johnego z Federalnego Instytutu Oceny Ryzyka to dowód, że wirus może odgrywać rolę nowego patogenu zoonotycznego w regionie.
Specjaliści przyznają, że obecnie trudno jednoznacznie wskazać, w jaki sposób dochodzi do zakażeń. Nie wiadomo, czy wirus przenosi się głównie poprzez kontakt ze szczurami i ich odchodami, czy też – podobnie jak inne warianty WZW E – poprzez świnie i produkty wieprzowe.
Transmisja przez żywność – pytania, na które nauka dopiero szuka odpowiedzi
Naukowcy podkreślają, że ewentualne przenoszenie ratHEV poprzez żywność to temat bardzo świeży i wciąż mało zbadany. Aby lepiej zrozumieć zagrożenie, zespoły badawcze eksperymentują z różnymi systemami hodowli komórkowych, aby ocenić, w jakich warunkach wirus może się namnażać.
Dane z Berlina wskazują, że szczury mogą być stałym rezerwuarem wirusa. To rodzi pytania o bezpieczeństwo żywności w dużych miastach, szczególnie tam, gdzie populacje szczurów są liczne i trudne do kontrolowania.
Inne wirusy przenoszone przez żywność również pod lupą
Choć ratHEV zwraca na siebie uwagę jako nowe potencjalne zagrożenie, nie jest jedynym patogenem analizowanym w kontekście bezpieczeństwa żywności. Podczas 6. Sympozjum BfR „Foodborne Viruses” eksperci omówią także:
- norowirusy – jedne z najbardziej zakaźnych wirusów przewodu pokarmowego,
- adenowirusy – słabo poznane patogeny jelitowe, których transmisja pokarmowa jest prawdopodobna,
- wirusy grypy ptaków – ważne w kontekście aktualnych ognisk ptasiej grypy w Europie.
Celem spotkania jest nie tylko wymiana wiedzy, lecz także aktualizacja metod wykrywania wirusów w żywności oraz określenie standardów oceny ryzyka.
Przełomowe narzędzia diagnostyczne z Niemiec
Jednym z kluczowych tematów wydarzenia będzie prezentacja nowej metody detekcji adenowirusów. Dotychczas brak standaryzowanych technik utrudniał ocenę, czy wirusy te rzeczywiście przenoszą się wraz z żywnością. Dzięki współpracy wielu laboratoriów udało się stworzyć procedurę, która może zmienić sposób monitorowania jakości żywności w Europie.
Metoda ta może okazać się istotna także dla badań nad szczurzym wariantem WZW E, ponieważ skuteczna diagnostyka to jeden z kroków do kontrolowania potencjalnych źródeł zakażeń.
Rola miasta i dzikich zwierząt w szerzeniu wirusów
Badania nad ratHEV stawiają nowe pytania dotyczące interakcji między ludźmi, żywnością a środowiskiem miejskim. Szczury, będące częścią krajobrazu większości dużych metropolii, mogą być trudnym do wyeliminowania rezerwuarem patogenów. Jeśli potwierdzi się, że stanowią źródło zakażeń WZW E u ludzi, konieczne może być opracowanie nowych strategii kontroli populacji gryzoni oraz monitorowania ich zdrowia.
Magdalena Starczak
Źródło: https://www.the-microbiologist.com/news/hepatitis-e-virus-from-rats-can-also-infect-humans-in-individual-cases-a-new-zoonotic-pathogen/7346.article