Regularne spożywanie oliwy z oliwek extra virgin może spowalniać pogorszenie funkcji poznawczych u osób starszych. Takie wnioski płyną z dużego badania kohortowego przeprowadzonego w ramach projektu PREvención con DIeta MEDiterránea-Plus (PREDIMED-Plus). Co istotne, naukowcy wykazali, że korzystny efekt może być związany ze zmianami w mikrobiocie jelitowej. W kontekście starzejących się społeczeństw i rosnącej liczby przypadków demencji temat „oliwa a odporność” nabiera nowego znaczenia – nie tylko w odniesieniu do układu immunologicznego, ale również odporności mózgu na procesy neurodegeneracyjne.
Oliwa a odporność organizmu – rola związków fenolowych
Oliwa z oliwek extra virgin jest fundamentem diety śródziemnomorskiej. Zawiera wysokie stężenie związków fenolowych o właściwościach przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych. To właśnie te substancje mogą wspierać zarówno odporność immunologiczną, jak i ochronę komórek nerwowych przed stresem oksydacyjnym.
Wcześniejsze badania laboratoryjne i na modelach zwierzęcych sugerowały działanie neuroprotekcyjne. Brakowało jednak solidnych badań z udziałem ludzi, które łączyłyby spożycie oliwy, mikrobiotę jelitową i funkcje poznawcze.
Obejrzyj też: Dlaczego włosy wypadają?
Duże badanie populacyjne – ponad 650 uczestników
Zespół kierowany przez dr Jiaqi Ni z Universitat Rovira i Virgili obserwował ponad 650 osób w wieku 55–75 lat. Wszyscy uczestnicy mieli nadwagę lub otyłość i znajdowali się w grupie podwyższonego ryzyka pogorszenia funkcji poznawczych, ale na początku badania byli zdrowi poznawczo.
Przez dwa lata analizowano:
- spożycie oliwy z oliwek,
- skład mikrobioty jelitowej,
- wyniki kompleksowych testów poznawczych.
Extra virgin kontra oliwa rafinowana
Wyniki były jednoznaczne. Wyższe spożycie oliwy extra virgin wiązało się z:
- utrzymaniem lub poprawą ogólnych funkcji poznawczych,
- lepszą funkcją wykonawczą,
- zachowaniem zdolności językowych.
Z kolei większe spożycie oliwy rafinowanej (tzw. „zwykłej”) było powiązane z niższą różnorodnością mikrobioty jelitowej oraz szybszym spadkiem funkcji poznawczych.
To rozróżnienie jakości tłuszczu ma kluczowe znaczenie w kontekście hasła „oliwa a odporność” – nie każda oliwa działa tak samo.
Mikrobiota jelitowa i oś jelita–mózg
Osoby spożywające więcej oliwy extra virgin miały bardziej zróżnicowaną mikrobiotę jelitową oraz odmienną strukturę społeczności bakteryjnych. Analizy statystyczne wykazały, że niektóre bakterie – m.in. rodzaj Adlercreutzia – mogą pośredniczyć w korzystnym wpływie oliwy na funkcje poznawcze.
Wyniki wspierają koncepcję osi jelita–mózg, według której dieta wpływa na skład mikrobioty, a ta z kolei oddziałuje na funkcjonowanie układu nerwowego. Oznacza to, że oliwa a odporność mózgu to zagadnienie biologicznie uzasadnione.
Oliwa a odporność w starzejącym się społeczeństwie
Badacze podkreślają, że w dobie rosnącej liczby przypadków demencji poprawa jakości diety może być prostą i dostępną strategią profilaktyczną. Extra virgin oliwa z oliwek od lat znana jest z działania kardioprotekcyjnego – nowe dane sugerują, że może również wspierać ochronę mózgu w procesie starzenia.
W praktyce oznacza to, że wybór nierafinowanej oliwy bogatej w polifenole może mieć znaczenie nie tylko dla serca, ale i dla długoterminowej odporności organizmu – zarówno immunologicznej, jak i poznawczej.
Podsumowanie
Hasło „oliwa a odporność” zyskuje nowy wymiar. Najnowsze badanie pokazuje, że regularne spożywanie oliwy z oliwek extra virgin:
- wspiera różnorodność mikrobioty jelitowej,
- może spowalniać pogorszenie funkcji poznawczych,
- stanowi element profilaktyki zdrowia mózgu w starzeniu.
Kluczowe jest jednak rozróżnienie jakości produktu – to właśnie oliwa extra virgin, a nie rafinowana, wykazuje potencjalne działanie ochronne.
Magdalena Starczak
Źródło: https://www.sci.news/medicine/virgin-olive-oil-cognitive-decline-gut-microbiome-changes-14578.html