Badania inspirowane tradycyjną medycyną chińską pokazują, że wiciokrzew może mieć istotny potencjał terapeutyczny w leczeniu nieswoistych chorób zapalnych jelit (IBD). Zespół naukowców z Hangzhou Medical College wykazał w badaniach przedklinicznych, że mikroskopijne pęcherzyki pochodzące z tej rośliny łagodzą stan zapalny jelita grubego oraz pomagają przywrócić równowagę mikrobioty jelitowej.
Nieswoiste choroby zapalne jelit – narastający problem zdrowotny
Nieswoiste choroby zapalne jelit, obejmujące chorobę Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, prowadzą do przewlekłego stanu zapalnego przewodu pokarmowego. Objawiają się bólem brzucha, biegunkami, spadkiem masy ciała oraz obniżeniem jakości życia pacjentów. Choroby te zwiększają również ryzyko rozwoju raka jelita grubego.
Szacuje się, że już w 2019 roku na świecie na IBD cierpiało około 5 milionów osób, a liczba ta rośnie, szczególnie w krajach przechodzących szybką westernizację stylu życia i diety.
Mikrobiota jelitowa pod wpływem diety zachodniej
Zmiana sposobu odżywiania, obejmująca większe spożycie wysoko przetworzonej żywności i tłuszczów, negatywnie wpływa na mikrobiotę jelitową. W zdrowym jelicie bytują biliony bakterii reprezentujących tysiące gatunków, które wspierają funkcjonowanie układu odpornościowego i integralność bariery jelitowej.
W przebiegu IBD obserwuje się zmniejszenie różnorodności mikroorganizmów oraz spadek liczebności korzystnych bakterii, takich jak Bacteroides i Firmicutes. Zaburzenia te prowadzą do nieprawidłowej produkcji metabolitów, uszkodzenia komórek nabłonka jelit i nasilenia stanu zapalnego.
Obejrzyj też: Stłuszczenie wątroby. Fakty i mity.
Nanopęcherzyki roślinne – nowy mechanizm działania
Zespół badawczy postawił na innowacyjne podejście, wykorzystując nanowęcherzyki wytwarzane naturalnie przez wiciokrzew. Struktury te zawierają lipidy, RNA oraz metabolity i służą roślinie do komunikacji międzykomórkowej. Dzięki lipidowej otoczce mogą skutecznie dostarczać bioaktywne cząsteczki do komórek organizmu.
Badania na modelu myszy z zapaleniem jelit wykazały, że pęcherzyki pochodzące z wiciokrzewu zmniejszają poziom cytokin zapalnych. Ponadto ograniczają napływ komórek odpornościowych do jelita oraz chronią barierę jelitową.
Wiciokrzew a odbudowa równowagi immunologicznej
Działanie przeciwzapalne nanowęcherzyków wiąże się również Stłuszczenie z ich wpływem na mikrobiotę jelitową. Terapia sprzyja przywróceniu równowagi między „dobrymi” i „złymi” bakteriami. To przekłada się na korzystne zmiany w populacjach limfocytów T i przesunięcie odpowiedzi immunologicznej w kierunku stanu przeciwzapalnego.
U myszy leczonych preparatami z wiciokrzewu zaobserwowano także poprawę objawów klinicznych, takich jak biegunka i utrata masy ciała.
Zaskakujące wyniki badań nad przeszczepem mikrobioty
Naukowcy sprawdzili również, czy kał od myszy leczonych wiciokrzewem może przynieść korzyści zwierzętom z zaburzoną mikrobiotą. Okazało się, że nawet materiał pozbawiony żywych bakterii, poddany obróbce cieplnej, wykazywał silniejsze działanie terapeutyczne niż klasyczny przeszczep mikrobioty.
Odkrycie to podważa dotychczasowe przekonanie, że skuteczność terapii zależy wyłącznie od obecności żywych bakterii, i otwiera drogę do opracowania standaryzowanych, doustnych preparatów opartych na bioaktywnych cząsteczkach mikrobiologicznych.
Perspektywy dalszych badań i terapii naturalnych
Choć wyniki są obiecujące, badacze podkreślają, że nadal nie wiadomo, które dokładnie związki zawarte w pęcherzykach odpowiadają za efekt terapeutyczny ani w jaki sposób są one pobierane przez ludzkie komórki jelitowe. Kolejnym krokiem mają być badania mechanizmów molekularnych oraz próby kliniczne u ludzi.
Jeśli dalsze prace potwierdzą skuteczność i bezpieczeństwo tej metody, wiciokrzew może stać się podstawą nowej generacji naturalnych terapii dla pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit, a także impulsem do badań nad innymi roślinami leczniczymi.
Magdalena Starczak
Źródło: https://www.advancedsciencenews.com/honeysuckle-therapy-inflammatory-bowel-disease/