Wiele kobiet po 40. lub 45. roku życia doświadcza trudności w utrzymaniu dotychczasowej masy ciała. Często pojawia się wrażenie, że waga rośnie „z powietrza”, pomimo braku zmian w diecie czy poziomie aktywności fizycznej. Statystyki pokazują, że aż 70% kobiet w okresie perimenopauzy boryka się z nadmierną masą ciała.
Czy w perimenopauzie tyje się „z powietrza”?
Wzrost wagi w tym okresie to ani mit, ani bezpośredni skutek samej perimenopauzy. Jest to efekt nałożenia się na siebie wielu czynników:
- zmian hormonalnych,
- spadku masy mięśniowej i zmiany składu ciała,
- pogorszenia jakości snu,
- przedłużającego się stresu.
Dotychczasowe diety i nawyki treningowe sprzed 10–20 lat mogą w tym wieku przestać przynosić oczekiwane rezultaty.
Rola hormonów w regulacji masy ciała
- Spadek poziomu estrogenów: Estrogeny pomagają utrzymać prawidłową wrażliwość tkanek na insulinę. Ich niedobór zwiększa ryzyko insulinooporności. Ponadto estrogeny w mózgu działają jak naturalny „hamulec apetytu” oraz wzmacniają działanie leptyny (hormonu sytości). Gdy ich poziom spada, odczuwanie głodu może się nasilić.
- Spadek progesteronu: Powoduje zaburzenia w zachowaniu równowagi hormonalnej, co wywołuje m.in. uderzenia gorąca i zaburzenia snu.
- Wzrost kortyzolu (hormonu stresu): Objawy perimenopauzy oraz codzienne obciążenia zwiększają poziom stresu. Przewlekle podwyższony kortyzol podnosi ryzyko cukrzycy typu 2, nadciśnienia oraz sprzyja sięganiu po niezdrowe przekąski.
Ukryty wróg wagi: Zaburzenia snu
Sen odgrywa kluczową rolę w kontroli wagi. Uderzenia gorąca i wybudzanie się w nocy przekładają się na gorszą regenerację.
Badania wykazują, że osoby śpiące 5 godzin lub krócej cechują się wyższą masą ciała oraz większą zawartością tkanki tłuszczowej. Brak snu zaburza gospodarkę hormonalną apetytu, prowadząc do zjadania większej liczby kalorii w ciągu dnia.
Jak podejść do zmian i zadbać o siebie?
Perimenopauza wymaga zmodyfikowania dotychczasowej strategii dbania o zdrowie:
- Zadbaj o mięśnie i białko: Warto wprowadzić regularny trening (szczególnie oporowy/siłowy) oraz odpowiednią ilość białka w diecie.
- Zadbaj o sen i regenerację: Prawidłowy odpoczynek to podstawa metabolizmu.
- Troska o siebie: Zamiast walczyć ze swoim ciałem, należy zadać sobie pytanie, jakich nowych form wsparcia potrzebuje ono na tym etapie życia.
Gdzie szukać pomocy medycznej?
Jeśli zmiana stylu życia nie przynosi efektów, warto skonsultować się z lekarzem zajmującym się leczeniem otyłości (obesitologiem) lub lekarzem rodzinnym. W uzasadnionych przypadkach pomocna może okazać się nowoczesna farmakoterapia (np. analogi GLP-1).
Rzetelnych informacji i sprawdzonych specjalistów warto szukać na stronach organizacji takich jak:
- Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości (PTLO),
- Fundacja FLO (Fundacja Leczenia Otyłości),
- Fundacja Ad Meritum.
Ewa Kurzyńska
Obejrzyj także: Uderzenia gorąca: jak im zaradzić?