Doświadczenie przemocy może znacząco zwiększać ryzyko sięgania po papierosy i e-papierosy przez młodych ludzi. Takie wnioski płyną z najnowszego badania naukowców z Brown University. Eksperci podkreślają, że skuteczna profilaktyka uzależnień wśród młodzieży powinna uwzględniać nie tylko edukację zdrowotną, ale także działania ograniczające przemoc w szkołach i domach.
Tytoń i nastolatki – przemoc zwiększa ryzyko sięgania po używki
Badanie opublikowane w czasopiśmie „Substance Use & Misuse” wykazało silny związek między doświadczeniem przemocy a częstszym używaniem wyrobów tytoniowych przez młodzież. Naukowcy analizowali wpływ różnych form przemocy, takich jak prześladowanie rówieśnicze, cyberprzemoc, przemoc seksualna oraz przemoc domowa.
Wyniki pokazały, że każda z tych form była związana ze zwiększoną częstotliwością używania papierosów i e-papierosów w ciągu ostatnich 30 dni. Zależność ta występowała zarówno wśród chłopców, jak i dziewcząt.
Obejrzyj też: Kuchnia przyjazna żołądkowi.
Młodzież często doświadcza przemocy
Autorzy badania zwracają uwagę, że problem przemocy wśród nastolatków jest powszechny. Analiza danych wykazała, że około jedna piąta młodych osób doświadczyła prześladowania, a około 15 proc. było ofiarami cyberprzemocy. Z kolei około 5 proc. respondentów zgłosiło doświadczenia związane z przemocą seksualną lub domową.
Zdaniem badaczy skala zjawiska sprawia, że specjaliści zajmujący się zdrowiem publicznym, pedagodzy oraz lekarze powinni zwracać większą uwagę na zależność między doświadczeniem przemocy a zachowaniami ryzykownymi.
Im więcej przemocy, tym większe ryzyko
Naukowcy odkryli również tzw. efekt kumulacyjny. Oznacza to, że ryzyko używania wyrobów tytoniowych rosło wraz z liczbą różnych form przemocy, których doświadczał nastolatek.
Osoby narażone na kilka rodzajów przemocy jednocześnie znacznie częściej sięgały po papierosy i e-papierosy niż ich rówieśnicy, którzy nie mieli takich doświadczeń. Badacze sugerują, że dla części młodzieży produkty nikotynowe mogą stanowić sposób radzenia sobie z trudnymi emocjami i stresem.
Tytoń i nastolatki – różnice między chłopcami a dziewczętami maleją
Analiza objęła dane z różnych okresów i wykazała interesujące zmiany. W 2021 roku związek między przemocą a paleniem tradycyjnych papierosów był silniejszy wśród chłopców niż dziewcząt.
Dwa lata później sytuacja wyglądała już inaczej. W 2023 roku nie odnotowano istotnych różnic między płciami ani w przypadku palenia papierosów, ani korzystania z e-papierosów. Zdaniem autorów badania może to oznaczać, że wpływ przemocy na zachowania związane z używaniem tytoniu staje się podobny w obu grupach.
Eksperci apelują o wcześniejszą interwencję
Badacze podkreślają, że szkoły, poradnie oraz placówki ochrony zdrowia powinny regularnie oceniać, czy młodzi ludzie są narażeni na przemoc. Wczesne wykrycie problemu może pomóc nie tylko w zapewnieniu wsparcia psychologicznego, ale również w ograniczeniu ryzyka sięgania po używki.
Według ekspertów identyfikacja uczniów zagrożonych przemocą może stać się ważnym elementem działań profilaktycznych związanych z uzależnieniami.
Zapobieganie przemocy może ograniczyć palenie wśród młodzieży
Autorzy badania doszli do wniosku, że programy zapobiegania przemocy oraz szybkie reagowanie na jej przejawy mogą przyczynić się do zmniejszenia skali używania wyrobów tytoniowych przez młodych ludzi.
Wyniki pokazują, że tytoń i nastolatki to temat, którego nie można analizować wyłącznie przez pryzmat edukacji antynikotynowej. Coraz więcej dowodów wskazuje, że skuteczna walka z paleniem wśród młodzieży wymaga również przeciwdziałania przemocy. Wymaga też budowania bezpiecznego środowiska dla dzieci oraz nastolatków.
Magdalena Starczak
Źródło: https://www.news-medical.net/news/20260529/Violence-exposure-linked-to-increased-tobacco-use-among-teens.aspx