Zespół chińskich naukowców odkrył dwa nowe, potencjalnie groźne dla ludzi wirusy u nietoperzy z prowincji Junnan. Nowe patogeny należą do rodziny henipawirusów, czyli tej samej grupy, co dobrze znane wirusy Nipah i Hendra – znane z wysokiej śmiertelności i braku skutecznych terapii. Wyniki badań zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie PLOS Pathogens. Henipawirusy są szczególnie niebezpieczne, ponieważ mogą wywoływać u ludzi ciężkie zapalenie mózgu oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej. Zakażenia tymi wirusami mają wysoki wskaźnik śmiertelności. Transmisja może nastąpić przez kontakt z wydzielinami zwierząt – w tym moczem zanieczyszczającym owoce.
Przełomowe badanie nietoperzych organów wewnętrznych
Większość wcześniejszych badań nad mikroorganizmami występującymi u nietoperzy koncentrowała się na analizie kału. Tym razem jednak naukowcy z Yunnan Institute of Endemic Disease Control and Prevention poszli o krok dalej. Zebrali próbki nerek od 142 nietoperzy, reprezentujących dziesięć różnych gatunków, w pięciu lokalizacjach prowincji Junnan. Prace terenowe prowadzono przez cztery lata, co pozwoliło uzyskać reprezentatywny obraz lokalnej populacji nietoperzy.
Wykorzystując nowoczesne techniki sekwencjonowania genetycznego, badacze odkryli aż 22 różne wirusy – z czego aż 20 to szczepy nieznane dotąd nauce. To odkrycie stanowi jeden z największych jednorazowych przełomów w poznaniu tzw. „infektomu” nerek nietoperzy.
Obejrzyj też: Wirus Zachodniego Nilu w Polsce.
Ryzyko zoonoz i zagrożenie dla zdrowia publicznego
Największe obawy budzą dwa nowe henipawirusy, które wykryto u owocożernych nietoperzy zamieszkujących tereny w pobliżu sadów i ludzkich osiedli. Taki kontakt środowiskowy tworzy sprzyjające warunki do tzw. zoonoz – czyli sytuacji, gdy wirus „przeskakuje” ze zwierzęcia na człowieka. Skażone owoce lub pośredni kontakt z zakażonymi zwierzętami może prowadzić do poważnych ognisk chorób.
Zespół badawczy ostrzega, że choć nie wykryto jeszcze transmisji tych konkretnych wirusów na ludzi, istnieje realna potrzeba monitorowania takich patogenów i ograniczania potencjalnych punktów styku pomiędzy dziką fauną a ludnością.
Nowe bakterie i pasożyty wśród odkryć
Wśród innych mikroorganizmów wykrytych w nerkach nietoperzy znaleziono także nieznanego wcześniej pasożyta – Klossiella yunnanensis – oraz dwie bakterie, z których jedna została sklasyfikowana jako nowy gatunek: Flavobacterium yunnanensis. Tak duża różnorodność biologiczna pokazuje, że nerki nietoperzy, do tej pory rzadko badane, mogą stanowić cenne źródło wiedzy o potencjalnych zagrożeniach mikrobiologicznych.
Junnan – ważny region badań nad chorobami odzwierzęcymi
Badacze podkreślają, że prowincja Junnan odgrywa kluczową rolę w światowych badaniach nad patogenami odzwierzęcymi. Jej zróżnicowany krajobraz, bliskość dzikiej fauny i gęstość zaludnienia sprawiają, że jest to punkt newralgiczny z punktu widzenia nadzoru epidemiologicznego.
Naukowcy apelują o wdrożenie pełnoskalowych analiz mikrobiologicznych obejmujących nie tylko kał, ale także narządy wewnętrzne dzikich zwierząt. Takie podejście może pomóc lepiej ocenić ryzyko przeniesienia patogenów na ludzi i przygotować odpowiednie środki zapobiegawcze na przyszłość.
Magdalena Starczak
Źródło: https://www.the-microbiologist.com/news/new-viruses-discovered-in-bat-kidneys-in-yunnan-province/6148.article