Fałszywe nagrania z udziałem celebrytów, rzekome „przełomy” w leczeniu i reklamy pseudoterapii. Dezinformacja w medycynie coraz częściej jest produkowana z użyciem sztucznej inteligencji. Rzecznik Praw Pacjenta ostrzega przed manipulacją i kieruje zawiadomienia do organów ścigania.
Dezinformacja w medycynie – coraz częściej winna AI
W grudniu 2025 roku w mediach społecznościowych zaczęło krążyć nagranie. Materiał przedstawiał rzekomą bójkę w Sejmie. Znany muzyk miał starć się z reprezentantem firmy farmaceutycznej, po czym został wyprowadzony przez straż, a przebieg zdarzenia relacjonowała jedna ze stacji telewizyjnych. W dalszej części filmu muzyk „opowiada”, że zmagał się z cukrzycą, a leczenie ordynowane przez lekarzy nie przynosiło efektów. Jak sugeruje, poprawę miała przynieść dopiero odpłatna metoda promowana przez osobę rozpowszechniającą w przestrzeni publicznej treści pseudomedyczne. Najpewniej oparta na stosowaniu preparatów nieprzebadanych i niedopuszczonych do obrotu, sprzedawanych przez tego samego „terapeutę”.
W rzeczywistości zarówno wizerunek muzyka, jak i całe nagranie zostały wygenerowane z użyciem sztucznej inteligencji. Opisywana scena nigdy się nie wydarzyła, a jedynym beneficjentem tej dezinformacji pozostaje osoba oferująca płatne „leczenie”. W związku z tą sprawą, kierując się koniecznością ochrony pacjentów przed fałszywymi przekazami i eskalacją dezinformacji medycznej, Rzecznik Praw Pacjenta skierował zawiadomienie do organów właściwych do wykrywania i ścigania przestępstw.
– Oszukiwanie pacjentów, żerowanie na ich zdrowiu i życiu są i będą przeze mnie tępione i ścigane. Nie ma zgody na takie działania i na krzywdzenie pacjentów oraz ich rodzin przez osoby dążące jedynie do osiągania zysków – mówi Bartłomiej Chmielowiec Rzecznik Praw Pacjenta.
Dezinformacja w medycynie – uważaj na to, co widzisz w mediach społecznościowych
Dezinformacja medyczna może przyjmować bardzo różne postacie. Z jednej strony są to nieprawdziwe treści rozpowszechniane w internecie i mediach społecznościowych. Dotyczą m.in. rzekomych negatywnych skutków obowiązkowych szczepień, podważania ich zasadności czy zachęcania do rezygnacji z terapii opartych na aktualnej wiedzy medycznej i dowodach naukowych. Z drugiej, Coraz częściej pojawiają się celowo preparowane fake newsy tworzone z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. W tego typu materiałach występują lekarze, osoby ze świata kultury lub celebryci. Ich wizerunek i wypowiedzi są wykorzystywane do uwiarygodnienia fałszywego przekazu.
Oprócz opisanego wcześniej przykładu nagrania wygenerowanego przy użyciu AI, warto przywołać także inny przypadek manipulacji. W przestrzeni publicznej krążył spreparowany materiał z udziałem prof. Jerzego Szaflika. Ookulisty miał rzekomo przekonywać, że ziołowy preparat może poprawić, a nawet przywrócić wzrok. Jednocześnie w filmie podważano skuteczność metod leczenia o potwierdzonej efektywności.
Przeciwdziałanie dezinformacji medycznej jest poważnym wyzwaniem dla naszego państwa, w które należy zaangażować wiele organizacji, urzędów czy instytucji. Ale też każdy z nas powinien uruchomić krytyczne myślenie, sprawdzać, czy to, co czyta w sieci jest prawdziwe, a w razie wątpliwości nie podawać takich informacji dalej i weryfikować je w wiarygodnych źródłach – mówi Bartłomiej Chmielowiec Rzecznik Praw Pacjenta.
Wszelkie przypadki dezinformacji można zgłosić na infolinię Rzecznikowi Praw Pacjenta można zgłosić pod numerem 800 190 590.
Oprac. EG
Źródło: RPP